Υποθυρεοειδισμός στην εγκυμοσύνη: Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto και όσα πρέπει να γνωρίζει κάθε μέλλουσα μητέρα

Η σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα είναι απαραίτητη για μια υγιή εγκυμοσύνη. Οι θυρεοειδικές ορμόνες συμβάλλουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος του εμβρύου, ιδιαίτερα κατά το πρώτο τρίμηνο, όταν το μωρό εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις ορμόνες της μητέρας.

Η πιο συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, μια αυτοάνοση πάθηση που απαιτεί έγκαιρη διάγνωση και σωστή παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της κύησης.

Τι είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto;

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μια χρόνια αυτοάνοση νόσος του θυρεοειδούς. Σε αυτήν την κατάσταση, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στον θυρεοειδή αδένα, προκαλώντας σταδιακή καταστροφή των κυττάρων του.

Με την πάροδο του χρόνου, ο θυρεοειδής δυσκολεύεται να παράγει επαρκείς ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών, οδηγώντας σε υποθυρεοειδισμό.

Πρόκειται για τη συχνότερη αιτία υποθυρεοειδισμού στις ανεπτυγμένες χώρες.

Πόσο συχνός είναι ο υποθυρεοειδισμός στην εγκυμοσύνη;

Ο εμφανής (κλινικός) υποθυρεοειδισμός επηρεάζει περίπου το 0,2–0,5% των κυήσεων, ενώ ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός εμφανίζεται στο 2–3% των εγκύων.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αιτία είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto.

Τι είναι ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός;

Στον υποκλινικό υποθυρεοειδισμό, τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών (FT4) παραμένουν φυσιολογικά, όμως η TSH είναι αυξημένη.

Αυτό σημαίνει ότι ο θυρεοειδής χρειάζεται μεγαλύτερη "διέγερση" για να λειτουργήσει σωστά. Κατά την εγκυμοσύνη, όπου οι ανάγκες του οργανισμού αυξάνονται, αυτή η κατάσταση μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία και να χρειάζεται θεραπεία.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει:

* Έντονη κόπωση

* Υπνηλία

* Δυσκοιλιότητα

* Δυσανεξία στο κρύο

* Ξηρό δέρμα

* Τριχόπτωση

* Μυϊκές κράμπες

* Ανεξήγητη αύξηση βάρους

Ωστόσο, πολλά από αυτά τα συμπτώματα είναι συνηθισμένα και σε μια φυσιολογική εγκυμοσύνη, γι' αυτό η διάγνωση βασίζεται κυρίως στις αιματολογικές εξετάσεις.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση πραγματοποιείται με αιματολογικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει:

* TSH

* Ελεύθερη Τ4 (FT4)

* Αντισώματα θυρεοειδούς (Anti-TPO και, όταν χρειάζεται, Anti-Tg)

Σε γυναίκες με ιστορικό θυρεοειδοπάθειας, αυτοάνοσων νοσημάτων ή υπογονιμότητας, ο έλεγχος καλό είναι να γίνεται πριν ή πολύ νωρίς στην εγκυμοσύνη.

Πώς επηρεάζει την εγκυμοσύνη;

Όταν ο υποθυρεοειδισμός δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για:

* Αποβολή

* Υπέρταση κύησης

* Προεκλαμψία

* Αναιμία

* Πρόωρο τοκετό

* Αποκόλληση πλακούντα

* Αιμορραγία μετά τον τοκετό

Η σωστή ρύθμιση των θυρεοειδικών ορμονών μειώνει σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Πώς επηρεάζει το μωρό;

Κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, ο θυρεοειδής του εμβρύου δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί πλήρως.

Έτσι, το έμβρυο εξαρτάται απόλυτα από τις θυρεοειδικές ορμόνες της μητέρας για τη φυσιολογική ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού του συστήματος.

Εάν ο υποθυρεοειδισμός παραμείνει αδιάγνωστος ή αρρύθμιστος, αυξάνεται ο κίνδυνος για:

* πρόωρο τοκετό,

* χαμηλό βάρος γέννησης,

* διαταραχές στη νευρολογική ανάπτυξη,

* μαθησιακές δυσκολίες αργότερα στη ζωή.

Η έγκαιρη θεραπεία μειώνει σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Ποια είναι η θεραπεία;

Η θεραπεία γίνεται με λεβοθυροξίνη, μια συνθετική μορφή της θυρεοειδικής ορμόνης που είναι απολύτως ασφαλής κατά την εγκυμοσύνη.

Στόχος είναι να διατηρούνται οι τιμές της TSH μέσα στα φυσιολογικά όρια για κάθε τρίμηνο της κύησης.

Πολλές γυναίκες που ήδη λαμβάνουν θεραπεία πριν μείνουν έγκυες χρειάζονται αύξηση της δόσης μόλις επιβεβαιωθεί η εγκυμοσύνη.

Για τον λόγο αυτό απαιτείται στενή συνεργασία μεταξύ γυναικολόγου και ενδοκρινολόγου.

Πόσο συχνά χρειάζεται παρακολούθηση;

Η λειτουργία του θυρεοειδούς πρέπει να ελέγχεται τακτικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Συνήθως συνιστάται επανέλεγχος της TSH κάθε **4-6 εβδομάδες**, ιδιαίτερα κατά το πρώτο και δεύτερο τρίμηνο, ώστε να προσαρμόζεται η θεραπεία όταν χρειάζεται.

Μετά τον τοκετό, οι ανάγκες του οργανισμού αλλάζουν ξανά και συχνά απαιτείται νέα ρύθμιση της αγωγής.

Μπορεί να προληφθεί;

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto δεν μπορεί να προληφθεί, καθώς πρόκειται για αυτοάνοση νόσο.

Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία επιτρέπουν στις περισσότερες γυναίκες να έχουν μια φυσιολογική εγκυμοσύνη και να γεννήσουν ένα υγιές μωρό.

Γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδοπάθειας, αυτοάνοσα νοσήματα, επαναλαμβανόμενες αποβολές ή προβλήματα γονιμότητας καλό είναι να συζητούν με τον γυναικολόγο τους για προληπτικό έλεγχο πριν ή στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης.

Συμπερασματικά

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto αποτελεί τη συχνότερη αιτία υποθυρεοειδισμού στην εγκυμοσύνη. Αν και πρόκειται για μια χρόνια πάθηση, με έγκαιρη διάγνωση, σωστή θεραπεία και τακτική παρακολούθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Η παρακολούθηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς δεν προστατεύει μόνο την υγεία της εγκύου, αλλά συμβάλλει καθοριστικά και στη φυσιολογική ανάπτυξη του μωρού. Για τον λόγο αυτό, κάθε εγκυμοσύνη πρέπει να συνοδεύεται από εξατομικευμένη ιατρική φροντίδα και συστηματικό έλεγχο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.